Asit Baz Ekstraksiyonu

Bunları Biliyor Musunuz? 7 Ekim 2015
2.462 görüntüleme

Ekstraksiyon; organik bileşiklerin ayrılmasında sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Ekstraksiyon sıvı-sıvı ya da katı-sıvı ekstraksiyonları gibi değişik şekillerde olabilmektedir. Sıvı-sıvı ekstraksiyonunda bir bileşik; bir çözücüden, çözünürlüğünün daha iyi olduğu ikinci bir çözücüye transfer olmaktadır. İki çözücünün birbirine karışmayan çözücüler olması gerekmektedir. En çok kullanılan organik çözücüler eter, kloroform, diklorometan ve petrol eteridir. Katı-sıvı ekstraksiyonunda; tıpkı kafeinin çay yapraklarından sıcak suya geçmesi gibi; katı organik bileşiğin bir bileşeni bir çözücüye transfer olmaktadır. Ek olarak; kafein sudan kloroforma ya da diklorometan’a da transfer edilebilmektedir çünkü kafeinin bu çözücüler içerisindeki çözünürlüğü, suya oranla daha yüksektir. Organik bileşikleri ekstrakte etmenin bir diğer yolu da; bu deneyinde amacını teşkil eden; basit asit – baz tepkimesidir.

Asit – Baz Ekstraksiyonu

Bir asit – baz ekstraksiyonunda amaç; güçlü ya da zayıf organik asitleri, bazları ya da nötr organik bileşikleri ayırmaktır. Ayırmanın temeli basit asit – baz reaksiyonuna dayanmaktadır.

Elinizde dört adet organik bileşik olduğunu farz edin; bir güçlü organik asit (benzoik asit), bir zayıf organik asit (fenol), bir organik baz (anilin) ve bir nötr organik bileşik (naftalin).

Bu dört bileşiği ayırmak için izlenmesi gerek strateji şudur;

İlk olarak bu dört bileşik eterde çözülür. Eter çözeltisi, zayıf bir baz olan sodyum bikarbonat’ın doymuş sulu çözeltisi ile çalkalanır. Böylece yalnızca güçlü organik asit, iyonik tuz (sodyum benzoat) oluşturacak şekilde reaksiyona girecek ve oluşan iyonik tuz sulu fazda çözünerek uzaklaştırılacaktır. Artık eter çözeltisi içerisinde yalnızca zayıf organik asit, organik baz ve nötr bileşik bulunmaktadır. Sodyum hidroksitin %10’luk sulu çözeltisi eter çözeltisine eklenerek çalkalanır. Güçlü bir baz olan hidroksit, yalnızca zayıf organik asit (fenol) ile tepkimeye girecek ve sulu fazda çözünebilen iyonik bir bileşik (sodyum fenoksit) oluşturarak ortamdan uzaklaşacaktır. Eterin içerisinde artık sadece bazik ve nötr bileşik vardır. Eterin seyreltik hidroklorik asit ile çalkalanması sonucu bazik bileşiğin (anilin) suda çözünen klorür tuzu (anilin klorür) oluşur ve sulu fazda çözünerek ortamdan uzaklaştırılır. Son olarak eterin buhar banyosunda buharlaştırılması sonucunda nötr bileşik yani naftalin buharlaştırma kabında kalır. Diğer üç bileşik; benzoik asit, fenol ve anilin sırasıyla sodyum benzoat ve sodyum fenokside asit, anilin klorüre de baz eklenmesi yoluyla yeniden elde edilir.

asit baz ekstraksiyonu , asit baz

Ayırma Hunisi ve Nasıl Kullanılacağı:

Sıvı-sıvı ekstraksiyonları bir ayırma hunisi yardımıyla gerçekleştirilir. Olası kazaları önlemek ve iyi bir verim elde etmek amacıyla ayırma hunisi aşağıda verilen kurallara göre dikkatlice kullanılmalıdır.

asit baz ekstraksiyonu  , asit baz

* Huninin musluğu kolay dönmesini sağlamak amacıyla ince bir tabaka şeklinde yağlanmalıdır (teflon musluklar için yağlamaya gerek yoktur). Musluğu daima kapalı konumda tutunuz. Olası sızıntılara ya da musluğun açık unutulması durumunda meydana gelebilecek kazaları önlemek amacıyla ayırma hunisinin altına daima temiz bir beher koyunuz. Ayırma hunisini asla dörtte üçünden fazla doldurmayınız.

* Huniyi demir bir halka ile destekleyiniz. Musluğunun kapalı olduğunu kontrol ediniz, tıpasını açınız ve ayrıştırılacak sıvıları ekleyiniz. Tıpayı geri kapatınız.

* Ayırma hunisini demir halkadan çıkarınız, bir elinizle musluğunu diğer elinizle de tıpasını sıkıca tutunuz.(Şekil 5)

* İki-üç defa dikkatlice sallayınız, huniyi ters çevirin (vana yukarıya bakmalı) ve içeride oluşabilecek basıncı vanayı açarak tahliye ediniz. (Şekil 5)

* Oluşan basıncı uzaklaştırdıktan sonra musluğu kapatınız ve bu işleme basınç ortadan kalkana kadar devam ediniz. Sonra ekstraksiyonu tamamlamak için kısa bir süre kuvvetli bir şekilde çalkalayınız.

* Ayırma hunisini tekrar demir halkaya koyunuz ve tıpasını açınız. İki sıvı faz ayrışana kadar bekleyiniz.

* Musluğu açınız ve alt kısımda kalan sıvıyı bir erlene boşaltınız. Alt tabakadaki sıvı daha yüksek yoğunluğa sahip olan sıvıdır.

* Musluğu kapatınız. Huniyi yavaşça döndürerek bekleyiniz ve alt kısımda başka bir sıvı oluşup oluşmadığını kontrol ediniz. Eğer oluşmuşsa bu kısmı da alınız.

* Eğer üst kısımda kalan sıvı da kullanılacaksa bu sıvıyı musluk kısmından değil, kirlenmeyi önlemek amacıyla huninin boyun kısmından başka bir kaba alınız.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

İlginizi Çekebilir
Glisemik İndeks Nedir? Diyeti ve Gıdaları

Glisemik İndeks Nedir? Diyeti ve Gıdaları

17 Şubat 2017
347 görüntüleme
En iyi Not Alma Uygulamaları

En iyi Not Alma Uygulamaları

8 Şubat 2017
444 görüntüleme
2017’nin En iyi Link Kısaltma Siteleri

2017’nin En iyi Link Kısaltma Siteleri

7 Şubat 2017
1.218 görüntüleme
İstanbul’da Gidilecek Mekanlar, Mekan Önerileri

İstanbul’da Gidilecek Mekanlar, Mekan Önerileri

3 Şubat 2017
588 görüntüleme
Richard Branson Girişimcilere Öğütler

Richard Branson Girişimcilere Öğütler

2 Şubat 2017
707 görüntüleme
Okul için Kıyafet ve Tarz Önerileri

Okul için Kıyafet ve Tarz Önerileri

1 Şubat 2017
353 görüntüleme
Dünyanın En Ünlü 10 Çorbası

Dünyanın En Ünlü 10 Çorbası

31 Ocak 2017
451 görüntüleme
En iyi Hava Durumu Uygulamaları

En iyi Hava Durumu Uygulamaları

30 Ocak 2017
392 görüntüleme
Kayyum Nedir, Görevleri Ve Yetkileri Nelerdir?

Kayyum Nedir, Görevleri Ve Yetkileri Nelerdir?

19 Ocak 2017
463 görüntüleme
Metin2 Pvp Serverlar

Metin2 Pvp Serverlar

11 Ocak 2017
534 görüntüleme
Henry Ford Kimdir?

Henry Ford Kimdir?

9 Ocak 2017
316 görüntüleme
Yatırımsız Ürün Satarak Para Kazanmak

Yatırımsız Ürün Satarak Para Kazanmak

31 Aralık 2016
392 görüntüleme
Ümit Kocasakal Kimdir?

Ümit Kocasakal Kimdir?

24 Aralık 2016
397 görüntüleme
Yaşamak Öldürür P2 video yayınlandı!

Yaşamak Öldürür P2 video yayınlandı!

21 Aralık 2016
368 görüntüleme
Doğalgaz’da Tasarruf Etmenin Yolları

Doğalgaz’da Tasarruf Etmenin Yolları

15 Aralık 2016
452 görüntüleme
En iyi Aksiyon filmleri önerileri

En iyi Aksiyon filmleri önerileri

12 Aralık 2016
848 görüntüleme
Bunlar da var!
En Masum Varlıklar Çocuklar

En Masum Varlıklar Çocuklar

4 Aralık 2015
2.756 görüntüleme
TP-Link RE200 incelemesi

TP-Link RE200 incelemesi

23 Kasım 2014
552 görüntüleme
Mantarın yararları

Mantarın yararları

11 Ekim 2014
565 görüntüleme
Kendisi Kadar Güzel Gözlü Hayvanlar

Kendisi Kadar Güzel Gözlü Hayvanlar

12 Aralık 2015
2.260 görüntüleme
Brokoli Faydaları nelerdir?

Brokoli Faydaları nelerdir?

2 Şubat 2016
795 görüntüleme
Android 7.0 Nougat Güncellemesi alacak telefonlar

Android 7.0 Nougat Güncellemesi alacak telefonlar

6 Aralık 2016
633 görüntüleme
El Titremesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

El Titremesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

14 Şubat 2016
835 görüntüleme
Yatırımsız Ürün Satarak Para Kazanmak

Yatırımsız Ürün Satarak Para Kazanmak

31 Aralık 2016
392 görüntüleme
Meriç Nehri Nereye Dökülür?

Meriç Nehri Nereye Dökülür?

24 Nisan 2016
629 görüntüleme